Selen – doskonały towarzysz witaminy E

1
193

Selen należy do mikroelementów, które są nietrwałe w organizmie. W towarzystwie węglowodanów jest nieprzyswajalny. Stąd spożywanie zbyt dużej ilości produktów zawierających cukier może pozbawiać nas tego cennego pierwiastka.

Funkcje selenu w organizmie

Selen pełni w organizmie wiele ważnych funkcji:

  • Wraz z witaminą E oczyszcza organizm z wolnych rodników i pomaga w pozbyciu się metali ciężkich takich jak srebro, rtęć, kadm czy arsen,
  • Dzięki niemu witamina E jest prawidłowo wchłaniania przez organizm (z kolei witamina E zapobiega utracie selenu),
  • Ma wpływ na przemianę hormonów tarczycy,
  • Selen wraz z witaminą E mają wpływ na poprawę aktywności życiowej u starszych osób.

Naturalne źródła selenu

Zawartość selenu w roślinach zależy od ilości tego pierwiastka w glebie, na której są hodowane. Największe jego ilości znajdują się w kukurydzy, warzywach strączkowych, orzechach, brokułach i brukselce. Bogate źródło selenu stanowią też owoce morza, mąka z pełnego przemiału, orzechy, ziarna słonecznika i ryby. Warto wiedzieć, że wchłanianie selenu upośledza duża ilość witaminy C, natomiast (o czym wspomniano już wcześniej), sprzyja mu witamina E.

Owoce morza to dobre źródło selenu
Owoce morza to dobre źródło selenu

Zapotrzebowanie organizmu na selen

Dzienne zapotrzebowanie organizmu na selen wyraża się w mikrogramach (µg). 1 mikrogram to 0,000001 g. Dzienna dawka tego pierwiastka potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu zależy głównie od wieku i przedstawia się następująco:

  • Dzieci od 1 do 3 lat: 20 µg/d,
  • Dzieci od 4 do 8 lat: 30 µg/d,
  • Dzieci od 9 do 13 lat: 40 µg/d,
  • Młodzież i dorośli powyżej 14 roku życia: 55 µg/d.

Specjalne zapotrzebowanie na selen wykazuje organizm kobiety w ciąży, która powinna przyjmować wraz z pokarmem dzienną dawkę 60 µg selenu. Z kolei kobieta karmiąca piersią w ciągu dnia powinna przyjąć 70 µg tego pierwiastka, by zapewnić zarówno prawidłowe funkcjonowanie swojego organizmu, jak również odpowiednią dostawę dla swojego dziecka.

Niedobór selenu w organizmie

Niedobór selenu jest zwykle związany z zamieszkiwaniem terenów, na których gleba jest uboga w ten pierwiastek (na przykład niektóre obszary Chin). Jednak może on również towarzyszyć takim chorobom jak AIDS, fenyloketonuria, mukowiscydoza, depresja, reumatoidalne zapalenie stawów, a także niewydolność nerek czy choroby tarczycy. Niedobór selenu może objawiać się osłabieniem mięśni i uczuciem ciągłego zmęczenia. Jest też przyczyną obniżenia odporności oraz chorób trzustki i wątroby. U mężczyzn może powodować niepłodność.

Selen wraz z witaminą E wpływa na witalność u starszych osób
Selen wraz z witaminą E wpływa na witalność u starszych osób

Nadmiar selenu w organizmie

Nadmiar selenu w organizmie może się zdarzyć u osób zamieszkujących tereny z glebą bogatą w selen. Pierwiastek ten w dużych ilościach jest szkodliwy dla organizmu, zarówno człowieka, jak i zwierząt. Brazylia i Kolumbia to kraje, gdzie może nastąpić zatrucie organizmu selenem (selenoza) wynikające ze spożywania produktów hodowanych na takich właśnie glebach. U zwierząt zatrucie selenem objawia się wypadaniem sierści i zębów, deformacją kończyn, a także ślepotą u koni. U ludzi zbyt duża ilość selenu w organizmie wywołuje łysienie, nadwrażliwość, uszkodzenia skóry i paznokci, wymioty, pocenie się, czosnkowy oddech. W naszym kraju przedawkowanie selenu może być spowodowane przyjmowanie nadmiernej dawki selenu w postaci suplementów.

Interakcje selenu z lekami

Przyjmując selen w postaci suplementów diety, warto wziąć pod uwagę możliwe interakcje tego pierwiastka z różnymi lekami. Selen może spowalniać krzepnięcie krwi, dlatego należy go stosować ostrożnie z lekami przeciwzakrzepowymi (aspiryna, klopidogrel, dalteparyna, enoksaparyna, heparyna, warfaryna). Z kolei selen w połączeniu z beta – karotenem, witaminą C i witaminą E mogą zwiększać skuteczność niektórych leków stosowanych w celu obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Przykłady takich leków to atorwastatyna, fluwastatyna, prawastatyna czy lowastatyna. Połączenie tych czterech składników (selen, beta – karoten, witamina C, witamina E) potęguje również działanie niacyny (witamina B3), która z kolei zwiększa poziom „dobrego” cholesterolu w organizmie. Przyjmowanie selenu wraz z lekami działającymi nasennie (barbituranów) wzmaga ich działanie, ale także nasila efekty uboczne ich stosowania.

1 KOMENTARZ

  1. Natknęłam się ostatnio parę razy na kwestię leczenia selenem, głównie chorób tarczycy i nowotworów. Tzn, że w tych chorobach brakuje selenu w organizmie, czy dodatkowe dawki są potrzebne??

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here