Żelazo – jak zapobiegać anemii?

3
202

Żelazo należy do grupy mikroelementów, które odgrywają bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Niedobór tego pierwiastka, często kojarzony z niedokrwistością (anemią), jest groźny dla zdrowia, dlatego warto dbać o jego odpowiednią ilość w pokarmach.

Funkcje żelaza w organizmie

Żelazo bierze udział w wielu skomplikowanych procesach, które wpływają na podstawowe funkcje życiowe człowieka. Są to:

  • Produkcja czerwonych krwinek,
  • Wiązanie tlenu, co umożliwia jego transport poprzez żyły do całego ciała,
  • Wiązanie dwutlenku węgla i jego transport do płuc,
  • Zamiana cukru w energię,
  • Produkcja enzymów odpowiedzialnych za produkcję nowych komórek, aminokwasów, hormonów i neuroprzekaźników,
  • Funkcjonowanie układu odpornościowego,
  • Funkcje poznawcze u dzieci.

Żelazo wydalane jest z organizmu poprzez mocz, kał, pot, a także łuszczący się naskórek. Jego utrata następuje również w wyniku krwawienia, dlatego organizm kobiety w wieku rozrodczym, ze względu na comiesięczne krwawienia, potrzebuje większej codziennej dawki żelaza niż organizm mężczyzny.

Organizm kobiety wykazuje większe zapotrzebowanie na żelazo niż organizm mężczyzny
Organizm kobiety wykazuje większe zapotrzebowanie na żelazo niż organizm mężczyzny

Dieta bogata w żelazo

Żelazo jest pierwiastkiem dość łatwo dostępnym w spożywanych codziennie pokarmach, jednak warto zwrócić uwagę, by w diecie nie zabrakło produktów, które zapewniają dużą dostawę tego pierwiastka. Należą do nich:

  • Mięso: chuda wołowina, wieprzowina, jagnięcina, kurczaki, indyki,
  • Owoce morza: ryby, małże, skorupiaki,
  • Warzywa: zielonolistne, brokuły, groszek, jarmuż, brukselka, fasolka, pomidory, ziemniaki, kukurydza, kapusta, buraki.

Żelazo najlepiej wchłania się w towarzystwie witaminy C, natomiast niekorzystnie na jego przyswajalność wpływają: herbata, kawa, czerwone wino, jaja kurze, mleko i rośliny strączkowe.

Niedobór żelaza

Organizm człowieka magazynuje żelazo, aby w razie potrzeby wyrównywać jego stratę. Jednak niski poziom żelaza utrzymujący się przez dłuższy czas może prowadzić do anemii (niedokrwistości). Choć istnieją różne przyczyny anemii, to niedokrwistość z niedoboru żelaza jest najczęściej spotykana. Jej objawy to brak energii, zadyszka, bóle głowy, poirytowanie, zawroty głowy, a także utrata wagi. Osoby, które są najbardziej narażone na wystąpienie niedoboru żelaza, to:

  • Miesiączkujące kobiety, szczególnie jeśli mają obfite krwawienia,
  • Kobiety w ciąży lub tuż po porodzie (sprawdź, jak się odżywiać podczas ciąży na mynta.pl),
  • Biegacze długodystansowi,
  • Osoby, u których występują krwawienia wewnętrzne (na przykład z wrzodów żołądka),
  • Dawcy krwi,
  • Osoby cierpiące na choroby uniemożliwiające wchłanianie składników pokarmowych z pokarmów.

Jak stwierdza się anemię?

Anemię można stwierdzić na podstawie podstawowych badań morfologicznych krwi. Mogą o niej świadczyć obniżone poziomy czerwonych krwinek (RBC), hemoglobin (HGB), wskaźnik hematokrytu (HCT) i mała średnia objętość krwinki czerwonej (MCV). Jeśli lekarz podejrzewa, że niedokrwistość może być spowodowana niedoborem żelaza, prawdopodobnie zleci badanie poziomu tego pierwiastka we krwi (Fe). Norma wynosi dla obu płci 12,5-26 mol/l lub też 70-150 g% dla mężczyzn i 37-145 g% dla kobiet.
Odpowiednia dieta może zapobiec anemii Odpowiednia dieta może zapobiec anemii

Leczenie anemii

Leczenie anemii obejmuje suplementację w postaci żelaza oraz stosowanie odpowiedniej diety. Trzeba jednak pamiętać, że stan ten często nawraca, zwłaszcza jeśli jego przyczyna nie zostaje usunięta. Niektóre rodzaje anemii uważa się za normalne, na przykład podczas ciąży, gdy składniki odżywcze potrzebne są zarówno do prawidłowego funkcjonowania organizmu matki, jak i jej dziecka.

Nadmiar żelaza w organizmie

Nadmiar żelaza w organizmie to choroba genetyczna o nazwie hemochromatoza. Organizm osoby cierpiącej na tę chorobę nie kontroluje ilości wchłanianego żelaza, co prowadzi do jego nadmiaru w organizmie. Leczenie obejmuje stosowanie diety z niską zawartością żelaza oraz unikanie suplementów zawierających ten pierwiastek. Nadmierna ilość żelaza może być również spowodowana niekontrolowanym spożyciem suplementów z żelazem. Objawy zatrucia tym makroelementem obejmują zmęczenie, wstręt do jedzenia, zawroty głowy, mdłości, bole głowy, utratę wagi, zadyszkę, szarawy odcień koloru skóry.

3 KOMENTARZE

  1. Ja też niestety nabawiłam się anemii bo zrezygnowałam z dnia na dzień z mięsa. Brałam żelazo w tabletkach, ale lekarz powiedział, że mam wrócić do mięsa. Dziwne bo moja przyjaciółka jest wegetarianką i nigdy nie miała anemii.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here